Jak pomalować deskę skateboardową: poradnik krok po kroku
Żeby pomalować deskę skateboardową, zdejmij trucki, odtłuść spód deski, przeszlifuj go papierem ściernym P220 do matu, nałóż podkład, a potem maluj cienkimi warstwami — farbą akrylową pędzlem, markerami typu Posca albo sprayem. Na koniec daj dwie lub trzy warstwy bezbarwnego lakieru. Jeśli będziesz na niej jeździć, przykręć trucki dopiero wtedy, gdy lakier całkowicie się utwardzi, a nie wtedy, gdy jest tylko suchy w dotyku.
Niżej znajdziesz listę materiałów z czasami schnięcia z kart technicznych producentów, dziesięć kroków z gradacją papieru na każdym etapie, sposób na równe krawędzie z taśmą i szablonem, maskę, która naprawdę chroni przy sprayu, zużycie farby na jedną deskę i to, co dzieje się z farbą, kiedy na desce jeździsz. Przegląd wszystkiego, co da się zmienić w deskorolce — gripu, trucków, kółek — jest w poradniku jak spersonalizować deskorolkę.

Czy można pomalować deskorolkę?
Tak. Maluje się deskę, czyli drewnianą część deskorolki — zwykle od spodu, bo wierzch zakrywa griptape. Deska to zwykle sklejka z siedmiu warstw klonu i da się ją malować farbą akrylową, markerami akrylowymi i sprayem — zarówno nową deskę bez grafiki, jak i używaną z nadrukiem, o ile drewno jest zdrowe.
Zanim kupisz farby, obejrzyj deskę od boku i wokół otworów na śruby. Rozwarstwione krawędzie, pęknięcie przy otworach albo deska wypaczona przez wilgoć to rzeczy, których farba nie naprawi: farba zakrywa, a nie klei. Resztę — otarcia, startą grafikę, wosk z murków — załatwiają kroki 2 i 3. Metodę zmienia przede wszystkim to, czy będziesz na desce jeździć, czy powiesisz ją na ścianie:
| Do jazdy | Na ścianę | |
|---|---|---|
| Projekt | Duże kształty i mocny kontrast, czytelne także na porysowanym spodzie | Dowolnie dużo szczegółów: widać cały spód |
| Lakier | Trzy lub więcej cienkich warstw twardego lakieru | Dwie lub trzy cienkie warstwy |
| Przed użyciem | Poczekać na pełne utwardzenie podane w karcie lakieru | Powiesić, gdy dotyk nie zostawia śladu |
| Krawędzie | Obijają się o krawężniki i schody, pomalowane czy nie | Pomalowane dają czyste wykończenie |
| Wierzch deski | Potrzebuje griptape'u, żeby stopy się nie ślizgały | Jest zwrócony do ściany: griptape jest zbędny |
W razie wątpliwości maluj jak do jazdy: dodatkowa warstwa lakieru to jeden wieczór, a desce, która zawiśnie na ścianie, w niczym nie zaszkodzi.
Malujesz deski z całą klasą albo w świetlicy? Plan na tydzień projektowy, zgody rodziców i finansowanie zebraliśmy w tekście Projekt edukacyjny: uczniowie projektują własną deskę.
Co jest potrzebne do pomalowania deski?
Deska, papier ścierny w dwóch lub trzech gradacjach, coś do odtłuszczenia, podkład, farba, taśma malarska albo szablony i bezbarwny lakier, a z narzędzi — klucz do deskorolki, żeby zdjąć trucki. Farbę akrylową, markery i spray można łączyć, jeśli każda warstwa jest cienka i sucha, zanim położysz następną.
Materiały
- Deska: nowa bez grafiki albo używana, ale zdrowa
- Papier ścierny w gradacjach P120, P220 i P320 lub P400 oraz klocek szlifierski
- Alkohol izopropylowy albo płyn do naczyń i niepylące ściereczki
- Podkład dopasowany do farby
- Farba akrylowa, markery akrylowe albo farba w sprayu
- Taśma malarska; folia samoprzylepna albo poliestrowa na szablony
- Bezbarwny lakier: wodny do malowania pędzlem albo w sprayu
Narzędzia
- Klucz do deskorolki, żeby zdjąć trucki
- Pędzle syntetyczne: jeden szeroki płaski i kilka cienkich okrągłych
- Nożyk i mata do cięcia
- Twardy ołówek i kalka grafitowa bez wosku
- Maska dobrana do farby, rękawice i okulary ochronne
Farby, podkłady i lakiery: co mówią karty techniczne
Każda liczba pochodzi z karty technicznej, karty charakterystyki albo strony konkretnego produktu i obowiązuje w warunkach, które ta karta podaje: karty Śnieżki mierzą czasy w 20–23 °C przy wilgotności 50–55%, Motip każe malować w 10–25 °C, a Montana zakłada co najmniej 8 °C i najwyżej 85% wilgotności. W zimnie i wilgoci wszystko schnie dłużej. To przykłady, które pokazują rozrzut, a nie rekomendacje: wiążąca jest karta twojej puszki. „Sucha w dotyku” znaczy tylko tyle, że farba nie brudzi palca; przed jazdą liczy się najdłuższa liczba.
| Produkt | Do czego | Co podaje karta |
|---|---|---|
| Farba akrylowa artystyczna, pędzlem | Tła, kształty i detal cienkim pędzlem; póki mokra, zmywa się wodą | Bardzo cienkie warstwy są suche w dotyku po kilku sekundach, a na grubych naskórek tworzy się nawet po dobie lub dłużej; cienka warstwa na płótnie potrzebuje 1–3 dni, żeby wyschnąć przed lakierowaniem (Golden). |
| Emalia akrylowa wodna, pędzlem lub wałkiem | Jednolite tła i duże płaszczyzny | Sucha w dotyku po 1 h, kolejna warstwa po około 4 h, całkowite utwardzenie po 24 h; malować powyżej 10 °C i przy wilgotności poniżej 80% (Śnieżka Supermal). |
| Markery akrylowe (wodne) | Kontury, napisy i małe wypełnienia | Suche w dotyku po 10 min, całkowicie po 12 h; końcówki od 0,5 do 50 mm (MTN Acrylic Marker). Farba schnie bardzo szybko, szybciej na powierzchniach chłonnych niż na gładkich (Posca). Na drewnie po wyschnięciu zabezpiecza się ją dwiema warstwami wodnego lakieru w sprayu (Posca, drewno). |
| Farba w sprayu rozpuszczalnikowa | Gładkie tła, przejścia kolorów i szablony | Do 1. stopnia wyschnięcia 30 min, do 3. stopnia 2 h, pełne utwardzenie po 24 h; kolejną warstwę kłaść w ciągu 2 h albo dopiero po 24 h (Śnieżka Multispray). Pyłosucha po 5–10 min, sucha w dotyku po 10–20 min, całkowicie sucha i gotowa na kolejną warstwę po 120 min (Motip RAL Acryl Spray). Sucha w dotyku po 10 min, całkowicie po 24 h; kolejna warstwa albo lakier między 15 min a 2 h (MTN 94). |
| Farba w sprayu wodna | Szablony i przejścia kolorów, z mniejszym zapachem | Sucha w dotyku po 30 min, kolejna warstwa po 30 min, całkowicie sucha po 72 h (MTN Water Based). |
| Podkład w sprayu | Pod spray i pod jaskrawe kolory | Do 1. stopnia wyschnięcia 15 min, do 3. stopnia 30 min, pełne utwardzenie po 24 h; farbę kłaść w ciągu 2 h albo po 24 h; kolor szary lub czerwony (Śnieżka Multispray, lakier podkładowy). Biały: suchy w dotyku po 10 min, całkowicie po 20 min, kolejna warstwa po 10 min (biały podkład Montana). |
| Podkład wodny (gesso), pędzlem | Pod farby akrylowe i markery | Twarde albo błyszczące powierzchnie najpierw przeszlifować; malować po co najmniej 24 h (Liquitex). |
| Lakier akrylowy wodny, pędzlem | Na farby wodne i markery, cienkimi warstwami | Suchy w dotyku po 1 h; na drewno niegruntowane 3 warstwy co około 4 h, między warstwami szlif papierem około 320; producent dopuszcza go jako dodatkową ochronę nowych powłok emalii akrylowych; do wnętrz (Vidaron Lakier Akrylowy). |
| Lakier poliuretanowy wodny, pędzlem | Deska do jazdy: więcej warstw, twardsza powłoka | Co najmniej 3 warstwy, kolejna po minimum 2 h; lekkie użytkowanie po 24 h, normalne po 3 dniach; na białej lub pastelowej farbie może zmienić odcień (Varathane). |
| Lakier wodny w sprayu | Na markery i delikatną pracę pędzlem | Suchy w dotyku po 30 min, całkowicie po 12 h; do wnętrz (MTN Water Based Varnish). |
| Lakier bezbarwny w sprayu, rozpuszczalnikowy | Szybka, równa warstwa na spray | Wersja bezbarwna tej samej linii co farba w sprayu: te same czasy, pełne utwardzenie po 24 h (Śnieżka Multispray). Na świeżo malowanej powierzchni najpierw próba, bo lakier może spękać poprzednią warstwę (lakier akrylowy Montana). |
| Lakier do parkietu „bezpodkładowy” | Nie na farbę: tylko na surowe drewno | Nie nakładać na podłoża zagruntowane, stare powłoki usunąć do surowego drewna; użytkowanie po 24 h, pełne użytkowanie po 3–5 dniach (Vidaron Lakier Bezpodkładowy). |
Łącząc produkty, najbezpieczniej kłaść wodne na wodne. Lakier rozpuszczalnikowy na farbę akrylową albo markery wymaga najpierw próby na kawałku drewna (krok 9). Producenci zresztą zastrzegają się sami: Śnieżka pisze w kartach technicznych, że nie ponosi odpowiedzialności za łączenie swoich wyrobów z wyrobami innych producentów (Śnieżka Multispray).
- Lakier: dwie lub trzy cienkie warstwy, więcej na deskę do jazdy
- Linie: markery, na samym końcu
- Kształty: taśma, szablony, pędzel
- Kolor tła: pędzel albo spray
- Podkład: biały pod jaskrawe kolory
- Zmatowiona powierzchnia: P220 na błyszczącej grafice
- Klon: siedem warstw; maluje się zewnętrzną
Jaka farba do deskorolki: Posca, pędzel czy spray?
Wszystkie trzy się nadają i zwykle się je łączy: spray na tła i szablony, farbę akrylową pędzlem na kształty, a markery typu Posca na linie i napisy. Różnią się kontrolą, miejscem, w którym można ich używać, i czasem schnięcia.
| Markery typu Posca | Farba akrylowa pędzlem | Spray | |
|---|---|---|---|
| Do czego | Linie, napisy, detal i małe wypełnienia | Tła, kształty i detal cienkim pędzlem | Gładkie tła, przejścia kolorów, szablony |
| Kontrola | Jak przy długopisie | Duża; widać ślady pędzla | Mała bez szablonu; najlepiej robi przejścia kolorów |
| Sucha w dotyku | Po kilku minutach; 10 min według jednej z kart | Od kilku sekund do doby, zależnie od grubości | Rozpuszczalnikowy 10–20 min, wodny 30 min |
| Gdzie | W domu, przy dowolnym stole | W domu | Na zewnątrz albo przy mocnym przewiewie |
| Lakier na wierzch | Wodny w sprayu, jak zaleca Posca | Na całkowicie suchą farbę | Rozpuszczalnikowy, w czasie podanym w karcie farby |
Czasy pochodzą z kart w tabeli wyżej.
Markery uruchamia się, potrząsając nimi przy mocno zamkniętej skuwce i kilka razy dociskając końcówkę do kartki, aż nasiąknie farbą (Posca), a końcówki mają od 0,5 do 50 mm szerokości (MTN Acrylic Marker). Posca pisze, że jej farba jest trwała na powierzchniach chłonnych, a na gładkich da się ją zmazać: na błyszczącej, niezmatowionej grafice albo bez lakieru na wierzchu nie licz na trwałość. Drewno mocno chłonie farbę, więc może być potrzebnych kilka warstw (Posca, drewno). Błąd poprawia się, malując po pierwszej warstwie, kiedy już wyschnie.
Spray najlepiej kryje tło i najwięcej wymaga: puszkę wstrząsa się energicznie przez mniej więcej dwie minuty od chwili, gdy słychać kulki (Śnieżka), najpierw robi się próbny natrysk, na przykład na kartonie, a potem natryskuje z 25–30 cm kilkoma cienkimi warstwami (Motip). Po malowaniu odwróć puszkę dnem do góry i przytrzymaj wciśniętą dyszę przez około 3 sekundy, żeby ją przeczyścić (Śnieżka). I tylko na zewnątrz albo przy mocnym przewiewie — szczegóły w części o bezpieczeństwie.
Jak pomalować deskę skateboardową krok po kroku?
Dziesięć kroków, w tej kolejności. Najwięcej czasu nie zajmuje malowanie, tylko schnięcie i utwardzanie.
Krok 1: Rozkręć deskorolkę
Odkręć trucki i zostaw griptape na miejscu: malujesz spód deski, a griptape chroni w tym czasie jej wierzch.
Nowa deska bez grafiki zwykle przychodzi bez trucków. W używanej trzyma je osiem śrub montażowych (montażówek) z nakrętkami: odkręć je kluczem do deskorolki — końcówką śrubokrętu albo imbusem przytrzymaj łeb śruby, a nasadką odkręć nakrętkę — i odłóż wszystko do słoika. Griptape zdejmuj tylko wtedy, gdy chcesz malować też wierzch — stary grip rzadko przeżywa odklejanie. Jeśli zostaje, osłoń go papierem i taśmą, zwłaszcza przy krawędzi, żeby nie dosięgła go mgiełka sprayu. Tak samo postępuje się z deską longboardu czy cruisera.
Krok 2: Umyj i odtłuść spód
Przetrzyj spód ściereczką zwilżoną alkoholem izopropylowym albo ciepłą wodą z kilkoma kroplami płynu do naczyń i zostaw do całkowitego wyschnięcia.
Farba nie trzyma się wosku ani tłuszczu, także tego z dłoni, a używana deska zbiera jedno i drugie, zwłaszcza wosk z murków i krawężników. Producenci zaczynają od tego samego: podłoże ma być suche, bez kurzu, zatłuszczeń i innych zanieczyszczeń (Śnieżka Multispray). Przecieraj, nie mocz — woda podnosi włókna drewna — i odtłuszczaj przed szlifowaniem, żeby nie wetrzeć tłuszczu w pory.
Krok 3: Przeszlifuj
Przeszlifuj grafikę papierem P220, aż straci cały połysk, albo surowe drewno wzdłuż włókien papierem P120–P150, a na koniec P220, i dokładnie usuń pył.
Nie chodzi o zdarcie grafiki, tylko o to, żeby podkład miał się czego złapać — w języku malarzy: o zmatowienie. Śnieżka pisze wprost, że stare, dobrze trzymające się powłoki trzeba zmatowić papierem ściernym i odpylić (Śnieżka Multispray), a Posca radzi to samo przed malowaniem markerami po drewnie lakierowanym (Posca, drewno). Grafikę zdzieraj tylko wtedy, gdy się łuszczy: karta lakieru Varathane każe usuwać zniszczone powłoki papierem 120–150 (Varathane), a potem wróć do P220. Nie wiesz, czy deska jest polakierowana? Kropla wody wsiąka w surowe drewno, a na lakierze się perli. Szlifuj klockiem, wzdłuż deski, delikatnie na krawędziach i tam, gdzie wyginają się nose i tail; potem odkurz, przetrzyj lekko wilgotną ściereczką i odczekaj, aż wyschnie.
| Gradacja | Do czego |
|---|---|
| P120–P150 | Zdzieranie łuszczącej się grafiki albo lakieru i pierwszy szlif surowego drewna (Varathane) |
| P220 | Zmatowienie grafiki pod podkład i ostatni szlif drewna: Vidaron każe zacząć od 120 wzdłuż słojów i skończyć na około 220 (Vidaron) |
| P320–P400 | Wygładzenie suchego podkładu, szlif między warstwami lakieru — Vidaron podaje około 320 (Vidaron) — i zeszlifowanie zacieku albo pyłku |
A papier 80? W wielu poradnikach pada zestaw „gruby 80–120 i drobny 240–320”. Na deskę P80 zwykle nie jest potrzebny. Klingspor zalicza P80–P120 do obróbki pośredniej i przypomina, że im niższa gradacja, tym głębsze rysy, a za gruby papier na etapie wykończenia kończy się rysami widocznymi po malowaniu (Klingspor). Deska to siedem cienkich warstw forniru, więc grubym papierem łatwo przeszlifować wierzchnią warstwę na wylot. Po P80 sięgnij tylko wtedy, gdy musisz zdjąć grubą, odpadającą powłokę, i przejdź potem przez P120 do P220.
Litera P przy numerze oznacza europejską skalę FEPA: im wyższa liczba, tym drobniejsze ziarno (Klingspor). Amerykańskie poradniki, w tym wiele filmów, podają numery bez P, według skali CAMI. Do 220 obie numeracje w praktyce się pokrywają, wyżej już nie: amerykańskie 320 to mniej więcej P400, a amerykańskie 400 leży między P600 a P800 (tabela Klingspor). „220 to 400 grit” z amerykańskiego filmu to w polskim sklepie papier od P220 do P600–P800.
Krok 4: Nałóż podkład
Nałóż jedną lub dwie cienkie warstwy podkładu, białego, jeśli planujesz jaskrawe kolory, i odczekaj czas podany w jego karcie, zanim zaczniesz malować.
Biały podkład przykrywa żółtawy klon albo starą grafikę i sprawia, że kolory wyglądają jak w puszce. Dobierz go do farby: wodny (gesso) pod farby akrylowe i markery, podkład w sprayu pod spray. Śnieżka zaleca, by nowe powierzchnie zagruntować jej podkładem w sprayu przed lakierem tej samej linii (Śnieżka Multispray), ale ten podkład jest szary albo czerwony (Śnieżka, lakier podkładowy); biały ma na przykład Montana (biały podkład Montana). Czasy bardzo się różnią: podkłady z tabeli wyżej pozwalają malować po 10 minutach albo dopiero po dobie. Gdy podkład wyschnie, wygładź go lekko papierem P320–P400.
Krok 5: Przenieś projekt na deskę
Narysuj projekt na podkładzie twardym ołówkiem albo przenieś go kalką grafitową, rzutnikiem lub szablonem w skali 1:1.
- Ołówek: twardy, na przykład 2H, bez dociskania, żeby dało się go zetrzeć i żeby nie prześwitywał spod jasnych kolorów.
- Kalka grafitowa bez wosku: drukujesz projekt w skali 1:1, podkładasz kalkę i obrysowujesz; linię da się zetrzeć i można po niej malować.
- Rzutnik: w zaciemnionym pokoju wyświetlasz projekt na desce i go obrysowujesz.
- Siatka: jedna na szkicu, druga, proporcjonalnie większa, na desce, i przerysowujesz kratka po kratce.
Do pracy w skali 1:1 masz szablon do druku z obrysem deski w szerokościach 8.0", 8.25" i 8.5", w pliku wektorowym. Całą deskę mieści arkusz A1 (841 mm długości), a A2 (594 mm) jest za krótki; wydruk w formacie A1 zrobi każdy punkt, który drukuje plany. Jeśli twoja deska ma inny kształt, obrysuj po prostu ją samą. I trzymaj ważne elementy z dala od ośmiu otworów na śruby: przykryją je płytki trucków.
Krok 6: Oklej taśmą i przygotuj szablony
Proste krawędzie oklej taśmą malarską, do powtarzalnych kształtów przygotuj szablon i dociśnij każdą krawędź, żeby farba nie podciekła.
Jak uszczelnić krawędź, kiedy zdjąć taśmę i jak malować przez szablon — niżej, w częściach o taśmie i szablonach. Jedna zasada należy tutaj: taśmę naklejaj tylko na farbę co najmniej suchą w dotyku, bo inaczej zerwiesz ją razem z taśmą. Otwory na śruby możesz zakleić od spodu małymi kawałkami taśmy, żeby farba i lakier nie zalały ich krawędzi — to miejsce i tak zniknie pod płytkami trucków.
Krok 7: Maluj cienkimi warstwami
Maluj cienkimi warstwami, od ogółu do szczegółu — tło, duże kształty, małe kształty, a na końcu linie markerem — i każdą warstwę zostaw do wyschnięcia, zanim położysz następną.
Cienka warstwa schnie na wskroś; gruba robi naskórek, a pod spodem zostaje miękka. Karty to powtarzają: trzy cienkie warstwy są zawsze lepsze niż jedna gruba (MTN 94), a Śnieżka zaleca dwie lub trzy cienkie warstwy z 25–30 cm (Śnieżka Multispray).
- Spray rozpuszczalnikowy: kolejną warstwę kładzie się w ściśle określonym czasie. Śnieżka każe ją położyć w ciągu 2 godzin albo dopiero po 24 (Śnieżka Multispray), a Montana tłumaczy to na przykładzie swoich farb alkidowych: po wyschnięciu w dotyku dalej się utwardzają, utleniając się na powietrzu (Montana Colors). Na warstwę w połowie utwardzania nie maluj.
- Spray wodny: kolejna warstwa po 30 minutach (MTN Water Based).
- Pędzel: jeden szeroki płaski syntetyczny do teł i cienkie okrągłe do detali. Farbę akrylową można kłaść na świeżą warstwę, na ledwie przeschniętą albo na taką sprzed lat, a wyższa temperatura przyspiesza schnięcie, byle bez przesady: przegrzanie robi pęcherze (Golden). Jeśli używasz suszarki, trzymaj ją daleko od farby.
- Markery: rysuj bez dociskania, a linie zostaw na sam koniec.
- Łączenie: najpierw spray, na nim pędzel i markery. Markery Montany są według producenta zgodne z jego sprayami, rozpuszczalnikowymi i wodnymi (MTN Acrylic Marker).
Uważaj na temperaturę: Śnieżka podaje jako idealne 15–25 °C, Motip — minimum 10 °C, a producent farb akrylowych Golden wyjaśnia, że poniżej 9 °C jego farba nie tworzy ciągłej powłoki (Golden). Zimny garaż w styczniu to złe miejsce na malowanie deski.
Krok 8: Popraw błędy
Świeży błąd zbierz wilgotnym patyczkiem, suchy zamaluj kolorem tła, a zacieki i zmarszczki zeszlifuj, zanim znów pomalujesz.
| Problem | Rozwiązanie |
|---|---|
| Plama z mokrej farby akrylowej albo markera | Od razu wilgotny patyczek higieniczny. Jeśli już wyschła, dwie cienkie warstwy koloru tła: Posca radzi poprawiać błędy, malując po wyschniętej warstwie (Posca). |
| Farba podciekła pod taśmę albo szablon | Zostaw do wyschnięcia i popraw krawędź cienkim pędzlem albo markerem w sąsiednim kolorze. |
| Zaciek ze sprayu | Poczekaj, aż stwardnieje, zeszlifuj go papierem P400 i przejdź sprayem jeszcze raz, cienko. Montana wymienia trzy przyczyny zacieków: za dużo farby w jednym miejscu, malowanie od razu na przedmiocie bez próby i niewstrząśniętą puszkę (Montana Colors). |
| Popękana albo pomarszczona warstwa | Zwykle to warstwa położona na niewyschniętą albo dwie farby, które do siebie nie pasują; Montana podsumowuje: trzeba przestrzegać czasów schnięcia każdej farby (Montana Colors). Odczekaj, zeszlifuj na gładko i powtórz. |
| Pęcherze | Natrysk z za małej odległości albo w upale (Montana Colors) albo przegrzana farba akrylowa. Zeszlifuj po utwardzeniu i powtórz. |
| Drżąca linia markera | Zamaluj ją kolorem tła i poprowadź jeszcze raz albo pogrub całą linię, żeby drżenie zniknęło. |
| Pyłek albo włos w lakierze | Odczekaj do utwardzenia, przeszlifuj to miejsce papierem P400 i daj jeszcze jedną cienką warstwę. |
Krok 9: Polakieruj
Gdy farba całkowicie wyschnie, nałóż dwie lub trzy cienkie warstwy bezbarwnego lakieru, więcej na deskę do jazdy, i szlifuj lekko między warstwami, jeśli wymaga tego karta lakieru.
Najpierw poczekaj na farbę. Golden nie podaje jednej liczby przed lakierowaniem: farba ma być całkiem sucha, czyli nie może być chłodna, miękka ani lepka, a cienkiej warstwie na płótnie zajmuje to od 1 do 3 dni. Ostrzega też, że metal, płyta pilśniowa i sklejka — a deska to sklejka — gorzej niż płótno oddają uwięzioną wilgoć, co może osłabić przyczepność lakieru, a nawet doprowadzić do jego pękania albo odwarstwienia (Golden). Wyjątkiem jest spray rozpuszczalnikowy: na MTN 94 lakier kładzie się od 15 minut do 2 godzin po ostatniej warstwie (MTN 94). Potem wybierz lakier:
- Lakier wodny pędzlem na farby wodne i markery. Vidaron Lakier Akrylowy producent dopuszcza wprost jako dodatkową ochronę nowych powłok emalii akrylowych; na drewno niegruntowane zaleca trzy warstwy co około 4 godziny i szlif międzywarstwowy papierem około 320 (Vidaron). Na deskę do jazdy możesz sięgnąć po wodny lakier poliuretanowy: karta Varathane mówi o co najmniej trzech warstwach, lekkim użytkowaniu po 24 godzinach i normalnym dopiero po 3 dniach, i ostrzega, że na białej lub pastelowej farbie lakier może zmienić odcień — zrób próbę w rogu (Varathane).
- Lakier wodny w sprayu na markery: Posca zaleca na drewnie dwie warstwy z około 30 cm, powolnymi ruchami okrężnymi (Posca, drewno), a natrysk nie rozmazuje farby jak pędzel. Karta jednego z takich lakierów opisuje go jako produkt do wnętrz (MTN Water Based Varnish): na deskę na ścianę wystarczy, a na deskę do jazdy połóż na niego jeszcze lakier pędzlem.
- Lakier rozpuszczalnikowy w sprayu daje szybko równą warstwę na farbie w sprayu; ma go w wersji bezbarwnej na przykład Śnieżka Multispray (Śnieżka Multispray). Na farbę akrylową albo markery najpierw zrób próbę: karta lakieru akrylowego Montany ostrzega, że na świeżo malowanej powierzchni może spękać poprzednią warstwę (lakier akrylowy Montana).
Między warstwami szlifuj dopiero wtedy, gdy przy szlifowaniu pojawia się biały pył: według Vidaronu to znak, że lakier się utwardził (Vidaron Lakier Bezpodkładowy). Ten sam Vidaron Lakier Bezpodkładowy, lakier do parkietu, który brzmi jak najtwardszy wybór, nie nadaje się jednak na farbę: według karty nakłada się go na surowe drewno, nie na podłoża zagruntowane, a stare powłoki trzeba wcześniej zeszlifować do gołego drewna. Zanim kupisz lakier do podłóg, sprawdź w karcie, czy wolno go kłaść na farbę.
Krok 10: Odczekaj i złóż deskorolkę
Zanim przykręcisz trucki i pojedziesz, odczekaj, aż lakier się utwardzi — tyle, ile wynosi najdłuższy czas w jego karcie; deskę na ścianę możesz powiesić, gdy dotyk nie zostawia na niej śladu.
„Suchy” i „utwardzony” to dwa różne etapy — ile trwa każdy, pokazuje tabela w części ile schnie farba i lakier. Składanie: w razie potrzeby nowy griptape, otwory przebite od spodu, śruby od góry, trucki kingpinami do środka — całość krok po kroku jest w poradniku pierwsza deskorolka. Płytki trucków odcisną się w farbie pod spodem; to normalne. Deska na ścianę wisi grafiką na zewnątrz: jak powiesić deskę na ścianie.
Ile schnie farba i lakier i po jakim czasie można jeździć?
Spray jest suchy w dotyku po kilku lub kilkunastu minutach, ale jeździć można dopiero wtedy, gdy utwardzi się lakier — według kart od doby do kilku dni. Deskę na ścianę możesz powiesić, gdy dotyk nie zostawia na niej śladu.
| Etap | Co to znaczy | Przykłady z kart | Co wtedy możesz zrobić |
|---|---|---|---|
| Sucha w dotyku | Nie brudzi palca, ale pod spodem może być jeszcze miękka | Spray rozpuszczalnikowy 10–20 min (Motip, MTN 94), spray wodny 30 min, emalia i lakier akrylowy wodny 1 h (Śnieżka, Vidaron) | Odwrócić deskę; taśmę naklejać dopiero później |
| Gotowa na kolejną warstwę | Czas podany w karcie | Spray wodny po 30 min; spray rozpuszczalnikowy do 2 h albo po 24 h (Śnieżka); emalia wodna po około 4 h (Supermal) | Położyć następną warstwę farby albo lakieru |
| Całkowicie sucha | Wyschnięta na wskroś, choć jeszcze nie w pełni twarda | Spray Motip 2 h, markery Montany 12 h, MTN 94 24 h, spray wodny 72 h; cienka farba akrylowa 1–3 dni przed lakierowaniem (Golden) | Lakierować |
| Lakier utwardzony | Powłoka jest twarda i znosi obciążenie | Lakier w sprayu Śnieżka 24 h; wodny lakier poliuretanowy — normalne użytkowanie po 3 dniach (Varathane); lakier do parkietu — pełne użytkowanie po 3–5 dniach (Vidaron) | Przykręcić trucki i jeździć |
Karty Śnieżki podają czas do 1. i do 3. z siedmiu stopni wyschnięcia według normy PN-C-81519 (Lakiernictwo Przemysłowe) — późniejszy stopień to dłuższy czas — i osobno czas pełnego utwardzenia. Zimno, wilgoć i grube warstwy wydłużają każdy z tych czasów, a slide po lakierze, który jest jeszcze miękki, zostawi na nim ślad.
Jak zrobić równe krawędzie taśmą malarską?
Naklej taśmę na suchą farbę, dociśnij krawędź, uszczelnij ją kolorem, który jest pod spodem, pomaluj i zdejmij taśmę powoli, zanim farba wyschnie. Po kolei:
- Taśma tylko na suchą farbę, najlepiej taka o słabszym kleju. Producent taśm FrogTape zaleca, by na świeżą farbę naklejać taśmę co najmniej po 24 godzinach i wybrać wersję do delikatnych powierzchni (FrogTape).
- Naklejaj odcinkami po około 30 cm i dociśnij krawędź: dłuższe odcinki się naciągają i farba podcieka — tak radzi polski producent taśm Blue Dolphin (Blue Dolphin). Krawędź dobrze jest jeszcze przeciągnąć plastikową kartą.
- Uszczelnij krawędź cienką warstwą koloru, który już jest pod taśmą: jeśli coś podcieknie, podcieknie tym samym kolorem (FrogTape).
- Pomaluj nowym kolorem, cienkimi warstwami.
- Zdejmij taśmę powoli, zanim farba wyschnie. Flügger mówi o kącie około 45° (Flügger), Blue Dolphin o 90° (Blue Dolphin). Jeśli farba już zaschła i krawędź pęka albo się podnosi, najpierw natnij ją nożykiem wzdłuż taśmy (Blue Dolphin).
Tyle wystarczy do najprostszych wzorów w dwóch lub trzech kolorach:
- Pasy wzdłuż albo w poprzek deski, szerokości taśmy.
- Zygzak i trójkąty: taśma w zygzak i malowanie co drugiego pola.
- Bloki koloru: jedna ukośna linia taśmy dzieli deskę na dwa pola.
- Szachownica: taśma w kratkę i malowanie w dwóch rundach.
- Litery z taśmy: naklejasz litery z taśmy na kolor tła, przechodzisz sprayem, a po ich zdjęciu zostaje napis w kolorze tła.
Jakie motywy dobrze wyglądają na tej długiej, wąskiej powierzchni, pokazuje też poradnik deska skateboardowa na ścianę.
Jak malować przez szablon?
Wytnij szablon z folii samoprzylepnej, jeśli ma posłużyć raz i dać bardzo ostre krawędzie, albo z folii poliestrowej, jeśli chcesz go używać wielokrotnie; przyklej go płasko, maluj sprayem cienkimi warstwami prostopadle do deski i zdejmij szablon, zanim farba na krawędzi stwardnieje.
| Materiał | Do czego | Na co uważać |
|---|---|---|
| Folia samoprzylepna (np. wycinana ploterem) | Jednorazowe projekty z drobnym detalem; krawędź szczelnie przylega do deski | Jest jednorazowa; zdejmuj ją powoli, żeby nie zerwać świeżej farby |
| Folia poliestrowa (typu Mylar) | Kształty powtarzane na kilku deskach | Sama się nie trzyma: potrzebna jest cienka mgiełka kleju do szablonów w sprayu i dociśnięte krawędzie |
| Papier albo karton | Próby oraz duże, proste kształty | Chłonie farbę i faluje już po jednym lub dwóch użyciach |
- Maluj prostopadle do szablonu. Pod kątem farba wchodzi pod krawędź, tak samo jak przy zbyt grubej warstwie.
- Podtrzymaj środki. Litery i kształty z otworami — O, A, R, oczodoły czaszki — potrzebują mostków, cienkich pasków, które trzymają środek, albo kroju typu stencil.
- Zdejmuj pionowo, gdy ostatnia warstwa przestanie być mokra; jeśli farba zrobiła most nad krawędzią, najpierw natnij go nożykiem.
Skąd wziąć szablon: nie ma czegoś takiego jak „szablon na deskorolkę”, jest tylko wymiar. Sklepy plastyczne sprzedają szablony wielokrotnego użytku z folii poliestrowej, a każdy projekt wytniesz z folii samoprzylepnej nożykiem albo ploterem tnącym. Dopasuj go do deski: od 20,3 do 21,6 cm szerokości, zależnie od deski (8.0", 8.25" albo 8.5"; o szerokościach więcej w poradniku rozmiarów), i tak długi, jak deska, którą malujesz — zmierz ją. Pełny obrys daje szablon do druku.
Czy malowanie sprayem w domu jest bezpieczne?
Sprayem maluj na zewnątrz albo tam, gdzie jest prawdziwy przewiew, nigdy w zamkniętym pokoju. Etykiety wielu sprayów mówią to wprost — „Stosować wyłącznie na zewnątrz lub w dobrze wentylowanym pomieszczeniu” — a zwykła maseczka przeciwpyłowa nie zatrzymuje par rozpuszczalnika.
- Etykieta. To zdanie znajdziesz na przykład w karcie charakterystyki podkładu w sprayu polskiej marki BOLL (BOLL). Karta techniczna sprayów Śnieżka Multispray dodaje: „Skrajnie łatwopalny aerozol”, „Może wywoływać uczucie senności lub zawroty głowy”, „Nie wdychać rozpylonej cieczy” i „Możliwe jest tworzenie się mieszanin wybuchowych w przypadku braku wystarczającej wentylacji” (Śnieżka Multispray).
- Maska. Półmaska filtrująca FFP zatrzymuje cząstki, czyli pył ze szlifowania i mgłę farby, ale nie pary. Na pary organiczne, takie jak rozpuszczalniki, są pochłaniacze: typ A, oznaczony kolorem brązowym, do par i gazów organicznych o temperaturze wrzenia powyżej 65 °C, i typ AX, również brązowy, do tych, które wrą poniżej 65 °C. Przy natrysku w powietrzu jest jedno i drugie, a na mieszaninę aerozoli, par i gazów stosuje się filtropochłaniacz, czyli pochłaniacz połączony z filtrem cząstek (CIOP-PIB). Jaki dokładnie, podaje sekcja 8 karty charakterystyki twojego sprayu: dla sprayu akrylowego Motip RAL Acryl to filtr A2/P3 (Motip), a Śnieżka wymaga maski chroniącej przed gazami, parami i cząstkami (karta charakterystyki Śnieżka). CIOP-PIB zaznacza też, że półmaski filtrujące z warstwą sorbentu, chroniące przed parami tylko w stężeniach poniżej najwyższych dopuszczalnych (NDS), nie są sprzętem pochłaniającym (CIOP-PIB), a broda i bokobrody należą do sytuacji, w których maskę trzeba dobrać indywidualnie (CIOP-PIB).
- Po malowaniu. Montana zaleca, by nawet przez 48 godzin po użyciu sprayu jak najlepiej wietrzyć pomieszczenie, bo mniej więcej tyle trwa, zanim zniknie zapach (Montana Colors).
- Reszta. Okulary, rękawice, ubranie, którego nie szkoda, żadnego ognia ani grzejnika w pobliżu i dzieci z dala od sprayów rozpuszczalnikowych; nawet przy swoim sprayu wodnym Montana zaleca nadzór dorosłego, gdy używa go dziecko (MTN Water Based).
- Puste puszki. Puszki nie przekłuwaj i nie pal, nawet pustej — to też jest na etykiecie (Śnieżka Multispray). W Warszawie pusty aerozol można wrzucić do pojemnika na metale i tworzywa sztuczne, ale miasto woli, żeby trafił do PSZOK-u, czyli punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (Segreguj na 5). Puszka z resztką farby to odpad niebezpieczny (w karcie Śnieżki kod 16 05 04*), więc jej miejsce jest w PSZOK-u (karta charakterystyki Śnieżka). Szczegółowe zasady ustala twoja gmina.
Ile farby i lakieru potrzeba na jedną deskę?
Na spód jednej deski wystarczą najmniejsze opakowania: jedna puszka sprayu 400 ml na kolor tła, jedna puszka podkładu i jedno małe opakowanie lakieru. Spód deski ma mniej niż 0,2 m²: nawet najszersza deska, 8.5" (21,6 cm), mieści się cała na arkuszu A1, który ma 84,1 cm długości, a prostokąt 21,6 × 84,1 cm to niecałe 0,19 m²; sam spód, z zaokrąglonymi końcami, jest jeszcze mniejszy.
| Produkt | Wydajność według karty | Na jedną deskę |
|---|---|---|
| Farba w sprayu, 400 ml | 0,8–1,2 m² (Śnieżka), 1,25–1,75 m² (Motip) z puszki | Jedna puszka na kolor tła na kilka cienkich warstw; przy wąskiej desce sporo mgły leci obok, więc zapas jest mniejszy, niż wynika z rachunku |
| Podkład w sprayu, 400 ml | 0,8–1,5 m² z puszki (Śnieżka) | Jedna puszka na dwie lub trzy warstwy |
| Emalia akrylowa wodna, pędzlem | Do 14 m² z litra (Śnieżka Supermal) | Trzy warstwy to nieco ponad 0,5 m², czyli co najmniej około 40 ml: najmniejsze opakowanie wystarczy z nawiązką |
| Lakier akrylowy wodny, pędzlem | Do 14 m² z litra (Vidaron) | Tak samo: opakowanie 400 ml to zapas na kilka desek |
| Markery akrylowe | — | Po jednym w każdym kolorze projektu: cienkie na kontury, grube na wypełnienia |
| Papier ścierny i taśma | — | Jeden lub dwa arkusze każdej gradacji i jedna rolka taśmy |
Czy farba na desce wytrzyma jazdę?
Zetrze się i miejscami odpryśnie, jak każda grafika na desce, na której się jeździ, także ta z desek fabrycznych. Slide'y po poręczach i krawężnikach rysują lakier i farbę; na ścianie farba zostaje taka, jaka była.
- Końce nose'a i tailu: przy każdym ollie uderzają i trą o ziemię, więc się obtłukują.
- Spód nose'a i tailu: noseslide'y i tailslide'y na krawężnikach i murkach.
- Między truckami: boardslide'y i lipslide'y na poręczach, krawężnikach i copingu.
- Pod płytkami trucków: miejsce zakryte, a trucki wgniatają tam farbę.
- Krawędzie: obijają się i tracą farbę o krawężniki, ściany i schody.
To zwykłe skutki jazdy, a nie wada farby, i nadruk nie jest tu wyjątkiem: deski, które drukuje Skateboard Personalizado, ścierają się przy jeździe tak samo — w jakiej kolejności, opisujemy w artykule czy nadruk na desce się ściera. Żadna farba ani żaden lakier tego nie zatrzyma i nikt nie poda ci uczciwie liczby miesięcy: to zależy od tego, jak, gdzie i ile się jeździ. Pomaga projekt czytelny także po porysowaniu, trzymanie tego, na czym ci zależy, poza strefami 1–3, i lakier utwardzony do końca przed pierwszą sesją. Na ścianie trzymaj deskę z dala od bezpośredniego słońca, bo z czasem kolory w nim blakną.
Czy można pomalować griptape albo wierzch deski?
Tylko tam, gdzie będzie to widać. Drewno od góry zakrywa griptape, więc malowanie wierzchu deski ma sens tylko pod przezroczystym gripem albo tam, gdzie przed naklejeniem wytniesz z gripu kształty; po samym gripie rysuje się markerami akrylowymi z grubą końcówką, a rysunek ściera się tam, gdzie stawiasz stopy (więcej w poradniku jak spersonalizować deskorolkę). W desce zamówionej w Skateboard Personalizado griptape jest dodatkiem za 9,95 € na deskę i przychodzi już naklejony: co na nim narysujesz, to twoja sprawa.
Kiedy lepiej zamówić nadruk niż malować?
Kiedy projekt to zdjęcie, płynne przejście kolorów, drobny detal albo mały tekst, albo kiedy chcesz kilku identycznych desek. Malowanie wygrywa, kiedy chodzi właśnie o to, żeby deska była zrobiona ręcznie.
| Malowana samodzielnie | Z nadrukiem, tak jak robimy to tutaj | |
|---|---|---|
| Zdjęcia, przejścia kolorów, drobny tekst | Trudne do zrobienia ręcznie | Prosto z pliku, w pełnym kolorze |
| Kilka identycznych desek | Każda od zera | Jeden projekt, od 1 do 19 desek w jednym zamówieniu |
| Czas | Kilka dni, głównie schnięcie i utwardzanie | Wychodzi z pracowni w ciągu 72 godzin |
| Powierzchnia | Ślady pędzla i faktura pod wybranym lakierem | Gładka, bez faktury |
| Koszt | Materiały i twój czas | 89 € za deskę, z wysyłką w Hiszpanii w cenie |
| Przy jeździe | Ściera się jak każda grafika | Ściera się jak każda grafika |
Skateboard Personalizado drukuje deski tak: składasz projekt w edytorze w przeglądarce, oglądasz go na desce w 3D ze wszystkich stron, a potem projekt jest drukowany tuszami UV na folii transferowej, którą nakłada się na zimno na spód nowej deski z 7 warstw kanadyjskiego klonu, w kształcie popsicle, w szerokościach 8.0", 8.25" i 8.5". Jak ta technika wypada na tle folii winylowej, graweru czy sitodruku, porównujemy w artykule nadruk UV, folia czy grawer, a jak powstaje sama deska, opisujemy w tekście jak powstaje spersonalizowana deska. Jak ułożyć projekt, podpowiada poradnik jak zaprojektować własną deskę.
Skateboard Personalizado nie sprzedaje czystych desek do malowania i nie drukuje na desce, którą już masz. Deskę pomalowaną ręcznie przez kogoś innego zamówisz u artystów: znajdziesz ich na targach sztuki, na platformach z rękodziełem, czasem przez skateshopy. Na nadrukowaną deskę może za to trafić twój obraz: zeskanuj go albo sfotografuj na wprost i wgraj jako plik. Do skanu przyjmij 300 dpi razy tyle, ile razy deska jest większa od oryginału: rysunek o połowę krótszy niż deska potrzebuje 600 dpi. Ile pikseli potrzeba, piszemy w artykule jakie zdjęcie nadaje się na deskę, a jakie obrazy wolno drukować — w tekście skąd wziąć grafikę na deskę.
Wysyłka w Hiszpanii (na półwyspie i Balearach) jest wliczona w cenę 89 €; do Polski dochodzi 15 € za zamówienie, do reszty UE od 15 €, zależnie od kraju. Deska przychodzi sama: griptape i części do jazdy dokładasz do zamówienia jako dodatki. Pełne zestawienie cen jest w artykule ile kosztuje spersonalizowana deska, a kraje, do których wysyłamy, w tekście dokąd wysyłamy.
Najczęstsze pytania
Jaką farbą pomalować deskorolkę?
Farbą akrylową pędzlem, markerami akrylowymi typu Posca do linii i napisów oraz farbą w sprayu do gładkich teł i szablonów — zawsze na podkład i pod bezbarwny lakier. Najbezpieczniej łączyć produkty wodne z wodnymi; lakier rozpuszczalnikowy na farbę akrylową albo markery wymaga najpierw próby, bo może spękać poprzednią warstwę.
Czy trzeba szlifować deskę przed malowaniem?
Tak, ale lekko. Na błyszczącej grafice farba słabo trzyma, więc matowisz ją papierem P220, aż straci połysk; surowe drewno szlifujesz wzdłuż włókien papierem P120–P150, a na koniec P220. Chodzi o przyczepność podkładu, nie o zdarcie grafiki. Gruby papier P80 zostawia głębokie rysy i zwykle nie jest potrzebny. Przed nałożeniem podkładu usuń cały pył.
Czy można malować po starej grafice deski?
Tak. Przeszlifuj ją papierem P220 do matu, nałóż biały podkład, żeby nie prześwitywała spod jasnych kolorów, i maluj. Zdzierać ją trzeba tylko wtedy, gdy się łuszczy albo odpada: wtedy papierem 120–150, a na koniec P220. Tak samo z używaną deską, o ile drewno jest zdrowe: bez pęknięć, rozwarstwień i śladów wody.
Ile schnie farba na desce i kiedy można na niej jeździć?
Suchą w dotyku farba jest po 10–20 minutach (spray rozpuszczalnikowy, markery akrylowe) albo po godzinie (emalia i lakier akrylowy wodny). Całkowicie wysycha po 2–72 godzinach, zależnie od produktu, a cienka farba akrylowa potrzebuje 1–3 dni, zanim się ją polakieruje. O jeździe decyduje lakier: lakier w sprayu Śnieżka utwardza się w 24 godziny, a wodny lakier poliuretanowy pozwala na normalne użytkowanie po 3 dniach. Deskę na ścianę możesz powiesić, gdy dotyk nie zostawia na niej śladu.
Czy można pomalować griptape?
Można po nim rysować markerami akrylowymi z grubą końcówką; rysunek ściera się tam, gdzie stawiasz stopy. Malowanie drewna na wierzchu deski nie ma sensu pod zwykłym griptape'em — widać je tylko pod przezroczystym gripem albo tam, gdzie wytniesz z gripu kształty.
Czy lakier wpływa na slide'y?
Utwardzony — nie: jest twardy i gładki. Nieutwardzony bywa na tyle miękki, że hamuje i zostają na nim ślady, dlatego przed jazdą czeka się na pełne utwardzenie podane w karcie. Pierwszy boardslide i tak go porysuje: lakier chroni farbę przed wilgocią i drobnym ścieraniem, a nie przed poręczami.
Czy zamiast malować mogę zamówić deskę z nadrukiem mojego rysunku?
Tak, jako obraz. Zeskanuj albo sfotografuj rysunek i wgraj go do edytora Skateboard Personalizado, gdzie zobaczysz go na desce w 3D przed zamówieniem. Projekt drukuje się tuszami UV na folii transferowej nakładanej na spód nowej deski z 7 warstw kanadyjskiego klonu: jeden projekt na zamówienie, od 1 do 19 desek, 89 € za sztukę, z darmową wysyłką w Hiszpanii i od 15 € za zamówienie do reszty UE (zależnie od kraju). Sklep nie maluje desek ręcznie, nie sprzedaje czystych desek i nie drukuje na desce, którą już masz.